Bal Satış

Uzun Ömrü Ve Şaşırtıcı Farklılığıyla “Kraliçe Arı”

Kraliçe bal arısı, kovanındaki işçi arılarla genetik olarak benzerlik gösterir fakat onlardan(kısır kız kardeşlerinden), 10 kat daha uzun yaşar ve hayatları boyunca çoğalarak varlıklarını sürdürebilirler. Bu farklılığa ışık tutacak bir çalışma, Illınoıs Üniversitesi tarafından yapıldı.

Entomoloji profesörü olan ve araştırmayı yöneten Gene Robinson, kraliçe arılarının yaşam süreleri üzerinde çalıştı. Araştırma, üç faktörün birbirleriyle etkileşiminin; üreme, gelişme ve uzun ömürlülük üzerinde oynadığı rol üzerine odaklanmıştır.

İlk olarak, yumurta sarısı proteini olan vitellogenin(vg), üreme için önemli olduğu kadar, işçi arıların daha uzun yaşamasına da katkı sağlıyor.

İkincisi büyüme hormonu, gelişme ve olgunlaşmaya katkı sağlıyor.

Üçüncü olarak insülin ıgf-1 salgılanması, yaşlanmayı ve doğurganlığı düzenler. İnsülin ıgf-1, omurgalı ve omurgasızlarda pek çok önemli biyolojik işlevden sorumludur.

Araştırma, kraliçe arılardaki bu faktörleri inceliyor. Araştırmacıların merak ettikleri soru, ‘kraliçenin, üreme için zaten çok fazla enerji harcarken; işçi kardeşlerine kıyasla, nasıl uzun bir yaşamı elde edebildiği’ gerçeğidir.

Profesör Gene Robinson, bu konuda şöyle söylüyor:

“Çoğu zaman organizmalar, uzun yaşamayı, üreme fonksiyonundan taviz vermek yolu ile başarabilirler. Canlılar genelde üremeyi yaşamlarının son dönemine ertelerler. Fakat kraliçe arı bu bakımdan oldukça rahattır. O bir yumurtlama makinesidir. Günde 2000 yumurta bırakan kraliçe arılar, aynı genoma sahip ve üreme işlevini yerine getiremeyen arılardan 10 kat daha uzun yaşar.”

Meyve sineği ve ipek kurdu üzerinde yapılan çalışmalar, insülin salgılanmasının uzun yaşam üzerinde rol oynadığını göstermiştir. İnsülin ıgf-1 düzenlemesi ile bu türlerde uzun yaşamın artması arasında doğurganlıktan taviz verilerek ilişki kurulmuştur.

Ayrıca meyve sineğinin başında bulunan yağ hücrelerini manipule etmenin de, uzun yaşama etkisi olduğu araştırmacılar tarafından bulunmuştur. Vitellogenin, bal arılarının vücut yağ hücrelerinde sentezlendiği için, araştırma grubu, vg’nin baş, göğüs(torax) ve karındaki(abdomen) durumunu gözlemlemeye karar verdiler.

Bu gözlem önemli bir keşfe önderlik etti. Genç kraliçe arılarda vg’nin varlığı, karın(abdomen) bölgesinde  yüksektir, zaman geçtikce azalır. Ancak yaş ilerledikçe bu vg, kafa ve göğüs(toraks) bölümünde artar. Yaşlı kraliçelerin, genç kraliçelere göre vg’si fazladır.

İşçi arılar, kraliçelere göre daha düşük seviyelerde vg‘ye sahiptirler. İşçi arıların kafalarında, kraliçelere göre vg miktarı daha düşüktür. İşçi arılar üzerinde yapılan daha önceki çalışmalar, vg’nin yaşlanma veya hastalığa yol açan serbest radikalleri temizleyerek, oksidatif baskıyı azalttığı görülmüştür. Kraliçelerin oksidatif baskıya karşı işçi arılardan daha dayanıklı olması şaşırtıcı değildir.

Dr. Robinson:

“Kraliçelerin hem doğurganlığı ve hem de uzun yaşamayı başarmalarının mekanizması vg ‘den geçiyor gibi görünüyor. En azından bu çalışma gösterdi ki vitellogenin, kraliçe arıların uzun yaşamında hayati rol oynuyor. Üstelik de bal arıları, diğer türlerde bulunan birçok antioksidana ihtiyac duymaktadır.”

Genomik Biyoloji Enstitüsü ile de bağlantısı bulunan Robinson sözlerini şu şekilde bitiriyor:

“Bir organizmanın, hem doğurgan olması hem de uzun yaşaması karmaşık bir durumdur. Ve bizler, öyle anlıyoruz ki bu durum, ‘büyük bir düzenin parçası‘dır. Burada anlayamadığımız tuhaf ve gizli bazı ‘bilgiler’ bulunduğunu düşünüyoruz. Kısacası, Kraliçe arıya ikram edilen bir pasta var ve o onu yerken; biz insanlarda, bunun nasıl olduğunu anlamaya çalışıyoruz.”                       

• Bir kilo bal için 40.000 adet arının 6 milyon çiçeği dolaşması gerekiyor.
• Dünyanın en hızlı bilgisayarlarından biri saniyede 16 milyar aritmetik işlem yapabiliyor. Bal arısı ise aynı sürede daha az enerji harcayarak 10 trilyonluk işlem yapma kapasitesine sahip.
• 10 mikrowatt’tan daha az enerji tüketen balarısının beyni, günümüzde üretilen en verimli bilgisayardan 100 milyon kat daha üstün.
• Balarıları bir peteği doldurabilmek için 100 milyon çiçeğin nektarını toplayabiliyor ve 100 bin kilometre boyunca kanat çırpabiliyor.
• Bir koloninin bir kilogram bal üretebilmesi için dünyanın etrafını 6 kez dönmeye eşdeğer bir uçuş yapması gerekiyor. Tek bir arının dünyanın çevresini dönmesi için yaklaşık 25 kilogram bal tüketmesi gerekiyor.
• Uçan bir arının her kilometrede, enerji için yarım miligram (gramın 2000’de biri) bala ihtiyacı bulunuyor. Bir arı bir litre balla, 25 km hızla ve saniyede 200-250 defa kanat çırparak 3.000.000 km. kat edebiliyor.
• Kraliçe arının bir günde yumurtladığı yumurta ağırlığı, kendi ağırlığının 20 katına erişebiliyor.
• Arı, vücut ağırlığının 330 katı yük çekebiliyor.
• Her bir petek gözünün derinliği 12 milimetre. Duvarlarının kalınlığı ise milimetrenin 20’de biri kadar. Buna karşın bal ile doldurulduğunda petek hiçbir zarar görmüyor. Bunun nedeni peteğe en yüksek dayanıklılık özelliğini kazandıran altıgen yapısı. Bu nedenle bir petek diliminde kilolarca bal taşınabiliyor.

Şüphesiz insanların arılarla ilgili keşfettikleri bilgiler bu kadarla kısıtlı değil. Arılar daha birçok mükemmel sisteme, akılcı davranışlara, hesaplama, planlama, inşa etme gibi yeteneklere sahip.

Akıl ve vicdan sahibi bir insan, sadece yukarıdaki bilgilerden bile şu sonucu çıkarabilir: Allah tüm diğer canlılar gibi arıları da sahip oldukları üstün yeteneklerle birlikte yaratmıştır. Ve onları ihtiyaçlarının çok üstünde bal üretme yeteneği ile donatarak insanların hizmetine vermiştir. Allah kullarına karşı sonsuz şefkat ve merhamet sahibidir. O göklerde ve yerde olan herşeyin, tüm canlıların tek Hakimidir. Canlıların sahip oldukları her türlü özellik Allah’ın sonsuz ilminin ve kudretinin yeryüzündeki tecellilerindendir.